السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

422

تفسير الميزان ( فارسي )

و از بعضى « 1 » از مفسرين نقل شده كه گفته‌اند جمله « من ورائهم » اشاره است به اينكه كفار خدا را پشت سر خود انداخته‌اند . معلوم مىشود اين مفسر كلمه « وراء » را به معناى پشت گرفته . * ( « بَلْ هُوَ قُرْآنٌ مَجِيدٌ فِي لَوْحٍ مَحْفُوظٍ » ) * اين جمله از اعراض قبلى هم اعراض مىكند ، مىفرمايد علت اينكه گفتيم موعظه و حجت به دردشان نمىخورد ، اصرار بر تكذيبشان نيست ، بلكه اين است كه كفار قرآن را از ناحيه خدا نمىدانند و حال آنكه چنين نيست ، بلكه قرآن كتابى است خواندنى و داراى معانى و الا و معارفى زياد كه در لوح محفوظ بوده لوحى كه از دستبرد باطل و شيطانها محفوظ است . بحث روايتى در الدر المنثور است كه ابن مردويه از جابر بن عبد اللَّه روايت كرده كه گفت : شخصى از رسول خدا ( ص ) از آيه * ( « وَالسَّماءِ ذاتِ الْبُرُوجِ » ) * پرسيد ، فرمود : يعنى آسمان داراى كواكب . و از آيه « الَّذِي جَعَلَ فِي السَّماءِ بُرُوجاً » پرسيد ، فرمود : باز يعنى كواكب . شخصى ديگر پرسيد پس جمله « فِي بُرُوجٍ مُشَيَّدَةٍ » چه معنا دارد ؟ فرمود : يعنى قصور و كاخهاى مجلل « 2 » . و در همان كتاب است كه عبد بن حميد ، ترمذى ، ابن ابى الدنيا ، ( در كتاب اصول ) ابن جرير ، ابن منذر ، ابن ابى حاتم ، ابن مردويه ، و بيهقى ( در كتاب سنن خود ) ، از ابو هريره روايت كرده‌اند كه گفت : رسول خدا ( ص ) فرمود : منظور از « يوم موعود » روز قيامت ، و منظور از « يوم مشهود » روز عرفه است ، و منظور از « شاهد » ، روز جمعه است . . . « 3 » . مؤلف : الدر المنثور نظير اين روايت را به طرقى ديگر از ابى مالك و سعيد بن مسيب و جبير بن مطعم ، از رسول خدا ( ص ) نقل كرده ، كه عبارت طريق آخرى اين است : شاهد روز جمعه و مشهود روز عرفه است « 4 » .

--> ( 1 ) روح المعانى ، ج 30 ، ص 93 . ( 2 و 3 ) الدر المنثور ، ج 6 ، ص 331 . ( 4 ) الدر المنثور ، ج 6 ، ص 332 .